Blog

Keltfacts: de Kelten

Op deze gloednieuwe Keltfest website laten we jullie graag kennis maken met de Keltische cultuur in onze rubriek Keltfacts. Maar wie zijn die Kelten nu eigenlijk?

Het algemene stereotype van Kelten is veelal van mannen met rood haar en een kilt aan, die boven op een heuvel met een zwaard staan te zwaaien. Maar de Kelten zijn veel meer dan dat.

Kelten is een verzamelnaam voor volkeren die vroeger grote delen van Europa bewoonden. Op hun hoogtepunt in de vierde eeuw voor Christus bezaten Kelten de Britse eilanden, het Iberisch schiereiland, Centraal-Turkije en een stuk land dat van Frankrijk tot Roemenië liep. Ze waren in die tijd wel een bedreiging voor het kleine Romeinse Rijk, maar hebben het uiteindelijk nooit veroverd. Doordat het uit zo veel verschillende stammen bestond, was het lastig om een centraal bestuur te organiseren.

Donkergroen laat het gebied zien waar nu nog Keltische talen worden gesproken. Lichtgroen is de maximale bezetting van Keltische volkeren in 270 voor Christus. De vroege Keltische culturen in de IJzertijd worden weergegeven door geel.

De Keltische talen

Je hebt vast wel eens gehoord van Iers en Welsh, maar er zijn veel meer Keltische talen. Al deze talen stammen af van een gemeenschappelijke voorouder, het Proto-Keltisch. Tijdens het hoogtepunt van de Keltische beschaving werden Keltische talen over een groot deel van Europa gesproken. Inmiddels vind je de Keltische talen slechts in een klein deel van Europa terug.
Je kunt de verschillende Keltische talen categoriseren in twee takken: het Eiland-Keltisch en het Vasteland-Keltisch. Het zal je niet verbazen dat het Eiland-Keltisch de talen bevat die vooral op de Britse Eilanden worden gesproken, zoals Iers (Gaeilge), Schots-Gaelisch (Gàidhlig) en Welsh. Maar ook het Bretons (Brezhoneg) behoort tot deze groep. Het Vasteland-Keltisch onder andere het Gallisch en Keltiberisch. Deze talen zijn inmiddels uitgestorven.

Het deel van de wereld bevolking die nog een Keltische taal spreekt is dus nog maar klein. Van een van de Keltische volken, de Manx, zijn nog maar 60.000 mensen. De meesten daarvan spreken Manx-Engels als dialect. Manx-Gaelisch wordt momenteel nog maar door 2,2% van de 60.000 bewoners gesproken.

Een ander bijzondere taal is Cornish, gesproken in Cornwall. Van de bijna 600.000 inwoners, spreker er nog maar 300 mensen deze Keltische taal. In de achttiende eeuw is hij zelfs uitgestorven verklaard, maar is gelukkig in de twintigste eeuw weer tot leven gewekt.

De Kelten: natuur vereerders

De Kelten waren voornamelijk polytheïstisch, zij geloofden in meerdere goden. Daarnaast vereerden zij rivieren, bergen, de heide, bomen en alle andere aspecten van de natuur.Ook speelden voorouders een grote rol in de verering.

De Keltische gemeenschap kende druïdes. Je kunt hen zien als een soort priester, rechter en arts in een. Zij leidden onder andere rituelen, bijvoorbeeld tijdens een jaarfeest zoals Yule of Samhain.

Tijdens Keltfest staat het jaarfeest Beltane centraal. Hiermee vieren we het begin van de zomer.

Op het festival doen we dat met de Meiboom. Deze versieren we met linten en een bloemenkrans. Er wordt een Mei-koning gekozen, die zijn koningin uitzoekt. Daarnaast wordt er over het vuur heen gesprongen: klaar voor de zomer, een nieuw begin! In een volgende Keltfacts blog zullen we dieper in dit onderwerp duiken.

Spreek jij een woordje Gaeilge, Brezhoneg of Gàidhlig? Of zou je het graag willen leren spreken?

Door Dewi van Zeggelaar

Bekijk ook